Pure & Lean
Advies en workshops bij ontwerpen voor integratie
Alles wat we apart organiseren, kost meer dan nodig.
Te vaak gebruiken we economische aannames die schaarste en competitie centraal stellen. Door wonen, werk, zorg, energie en natuur als samenhangend systeem te benaderen — met oog voor integraal rendement — ontstaan nieuwe mogelijkheden voor welzijn binnen ecologische grenzen. Ik help overheden, organisaties en gemeenschappen om die integratie concreet te maken.
Wat is het probleem?
Onze samenleving is georganiseerd in losse onderdelen. Wonen, werk, zorg, onderwijs, energie, voedsel en andere voorzieningen worden meestal apart ontworpen en geregeld. We kijken naar functies en middelen alsof ze op zichzelf staan. Je hoort misschien mensen uit organisaties wel eens zeggen dat ze in losstaande silo’s werken? Dan is het lastig samenwerken met mensen van andere afdelingen. Als samenleving hebben we dit nog véél verder doorgevoerd: het staat los van elkaar en concurreert met elkaar om tijd, ruimte en aandacht.
Die manier van organiseren maakt het bovendien moeilijker om welzijn en veerkracht te versterken. Economische aannames die schaarste en competitie centraal stellen, bekrachtigen dit: ze laten onvoldoende zien hoe functies elkaar juist kunnen versterken.
Wanneer we geen rekening houden met samenhang, ontstaat voor de samenleving als geheel verspilling en maatschappelijke schade die we uiteindelijk samen betalen. Het probleem zit daarom niet in afzonderlijke onderdelen, maar in de manier waarop we systemen als geheel organiseren.
Waarom integratie werkt
Door één middel in te zetten voor meerdere doelen ontstaat sociale en ecologische winst mét een goede businesscase.
We horen vaak dat Nederland “volgebouwd” is. Maar wie goed kijkt, ziet iets anders. Bedrijventerreinen staan leeg in het weekend, sportvelden zijn leeg op doordeweekse ochtenden, kantoren stil op vrijdagavond en veel weilanden zijn verlaten in de winter. Het probleem is niet altijd het ruimtegebrek, maar de manier waarop we die ruimte en voorzieningen organiseren. We zijn gewend om functies los te ontwerpen: wonen hier, zorg daar, energie ergens anders.
Integratie – waarbij één middel ingezet kan worden voor meerdere doelen – is het tegenovergestelde. Economisch gezien betekent dit: minder verspilling, lagere maatschappelijke kosten en meer waarde per geïnvesteerde euro. Je kunt functies gaan stapelen binnen dezelfde grenzen. Dan wordt het gebouw dat overdag een school is een vergadercentrum in de avonduren en kunnen buurtbewoners voordat de eerste lessen starten hun ochtendgymnastiek doen in de sportzaal. De mogelijkheden zijn eindeloos.
Benieuwd hoe integratie als ontwerpprincipe werkt?
Integraal Rendement als vertrekpunt
Integratie draait niet om “alles tegelijk willen”, maar om het vergroten van rendement in brede zin, dus meervoudige waarde.
- Overheden zoeken een samenleving die stabiel is met welzijn voor iedereen.
- Bedrijven zoeken kansen en waarde, ook op de lange termijn.
- Bewonersinitiatieven zoeken welzijn en continuïteit.
Door functies te combineren en systemen als geheel te bekijken, laten we minder rendement liggen — voor onszelf én voor het geheel. Integratie betekent hier niet alles tegelijk willen oplossen.
Het gaat om het zoeken naar een integraal optimum: het herorganiseren van een systeem waardoor functies elkaar kunnen versterken. Binnen die speelruimte ontstaat stapeling van waarde — sociaal en financieel — zonder de ecologische grenzen te overschrijden.
Hoe ik werk
Foto: Rik Stadhouders voor GoodHabitz
Integratie ontstaat niet vanzelf. Het vraagt om een andere manier van kijken, ontwerpen en samenwerken. Ik werk met overheden, bedrijven, organisatie en bewonersinitiatieven die bereid zijn om voorbij losse functies te denken en samen te zoeken naar nieuwe combinaties. En ik hou het graag concreet: nieuwe economische theorieën schetsen perspectief, maar missen een aanpak waar je morgen mee aan de gang kan.
Mijn werk begint altijd vanuit de context: wat is er al, wie zijn betrokken en waar zitten kansen om functies te verbinden? Samen verkennen we hoe middelen meerdere doelen kunnen dienen en welke andere businesscases ermee verbonden kunnen worden – ook sociale en ecologische. Dat kan gaan om ruimtelijke ontwerpen, toepassingen of producten, diensten en organisatorische structuren of nieuwe vormen van samenwerking. Ik werk iteratief en in de praktijk. We gaan samen leren door samen te ontwerpen en te experimenteren. Verbeelding speelt daarbij een belangrijke rol: door de best mogelijke toekomst zichtbaar te maken, ontstaat ruimte voor andere keuzes in het heden.
Mijn jarenlange ervaring met Lean en Six Sigma (als Master Black Belt) en de Nieuwe Economie (als directeur bij Our New Economy) komen in deze rol samen. Processen spelen een centrale rol. Analyseren en continu verbeteren blijven belangrijk, maar altijd met een systeembenadering en oog voor meer dan alleen de gebruikelijke KPI’s.
Meer over mijn onderzoek en werkwijze vind je op de pagina Onderzoek.
Dit kan ook bij jullie waarde toevoegen
Deze manier van werken is relevant wanneer je merkt dat vraagstukken niet meer binnen één domein op te lossen zijn. Wonen, zorg, energie, ruimte, natuur en welzijn raken elkaar, maar worden in de praktijk vaak nog los van elkaar georganiseerd. Dat leidt tot oplossingen die op papier kloppen, maar in de werkelijkheid vastlopen.
Het past bij gemeenschappen en initiatieven die hun plek beter willen benutten, bij overheden die zoeken naar samenhang tussen beleidsterreinen, en bij organisaties die maatschappelijke, ecologische en economische doelen willen verbinden. Ook in onderwijs en onderzoek biedt integratie een manier om complexiteit niet te versimpelen, maar beter te begrijpen. Herken je dat bestaande oplossingen vooral optimaliseren binnen één functie, terwijl de echte kansen juist tussen functies liggen? Dan is integratie en functiecombinatie geen extra stap, maar een logisch vertrekpunt.
Wil je verkennen wat integratie in jullie situatie kan betekenen?
In workshops gaan we actief aan de slag met het leren analyseren en verkennen van mogelijke functiecombinaties.